آربیتراژ عبارت است از فرصت دستیابی به سود بدون ریسک ، از طریق ورود همزمان در دو یا چند بازار . بطور مثال, فرض کنید سهامی در بورس سهام نیویورک و در بورس لندن معامله میشود همچنین فرض کنید، قیمت این سهام در بورس نیویورک 172 دلار و در بورس لندن 100 پوند است. اگر نرخ مبادله پوند و دلار برابر 75/1 دلار برای هر پوند باشد، آنگاه آربیتراژ میتواند با خرید مثلاً 100 سهام از بورس نیویورک و فروش آن سهام در بازار لندن به سود بدون ریسک زیر دست پیدا کند.
دلار 300={172×100)-(100×75/1)×100
در این صورت سودی معادل 300 دلار بدون در نظر گرفتن هزینه معاملات برای آربیتراژگر تضمین میشود. البته فرصتهای آربیتراژی که یک نمونه آن در بالا ذكر شد نمیتواند برای مدت طولانی استمرار داشته باشد . با خرید سهام در بازار نیویورک ، نیرو های عرضه و تقاضا باعث افزایش قیمت سهام میشوند و همچنین فروش آنها در بازار لندن ، زمینه کاهش قیمت را فراهم می آورد و به زودی دو قیمت فوق با نرخ مبادله فعلی در دو بازار یکسان خواهند شد. نكته جالب تر این است ، که وجود آربیتراژگرانی که به دنبال کسب سود آربیتراژی هستند، امكان تفاوتی قابل ملاحظه بین قیمت دلار و قیمت پوند را از همان ابتدا غیر ممكن می سازد . به طور کلی میتوان گفت، وجود تعداد زیادی آربیتراژگر در بازار، به این معنی است که در عمل، فرصت آربیتراژی بسیار کمی در بازار های مالی مشاهده میشود .به همین دلیل، بیشتر مسایلی که در خصوص قیمت قراردادهای آتی، پیمان های آینده و ارزش معاملات قراردادهای اختیار معاملات مطرح میشوند، بر این پیش فرض مبتنی هستند که فرصت آربیتراژ دیگر وجود ندارد.
آربیتراژ هم در بازار ارز معمول است و هم در بازار سرمایه . آربیتراژدر بازار ارز به آربیتراژ ارز و آربیتراژ در بازار سرمایه به آربیتراژ بهره معروف است . اگر نرخ بهره در دو کشور متفاوت باشد ، در صورت آزاد بودن ورود و خروج سرمایه ، سرمایه ها از کشوری که نرخ بهره درآن کمتر است به کشوری که نرخ بهره بیشتری دارد ، منتقل خواهد شد . این بار، هدف ، استفاده از نرخ بهره بالاتر است و این اقدام "آربیتراژ بهره"نامیده می شود . لازمه انجام موفقیت آمیز آربیتراژ ، وجود امكانات اطلاع رسانی و فنی کافی و کارآمد است.
منبع: فرهنگ لغت "آكسفورد بورس" کتاب تجارت در فاكس
پ . ن 1: به خاطر علاقه به مطالب مرتبط با بورس در یکی از سایتها به این مطلب دیدم ، فکر می کردم که مطلبی درباره آربیتراژ در وبلاگ داشته باشم اما نتونستم در ارشیو وبلاگ پیدا کنم . لذا جهت یاد اوری و یا اشنایی با آربیتراژ مطلب بالا درج شد .
پ.ن 2: برای مدتی می خوام ، مطلبی ننویسم و به قول گفتنی ها به خودم مرخصی اجباری بدم .
